Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị

sản xuất lúa hữu cơ, một điểm nhấn trong tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh.

Thực hiện Đề án của Chính phủ về tái cơ cấu (TCC) ngành Nông nghiệp, tỉnh Quảng Trị đã có nhiều cách làm mới mẻ, hiệu quả cao. Nhân chuẩn bị sơ kết 5 năm (2013-2018) triển khai thực hiện đề án quan trọng này, Báo Quảng Trị có cuộc phỏng vấn đồng chí VÕ VĂN HƯNG, Giám đốc Sở NN-PTNT Quảng Trị về nội dung trên.

- Thưa đồng chí! Khi bắt tay vào thực hiện TCC ngành Nông nghiệp như đề án của Chính phủ, ngành nông nghiệp của Quảng Trị phải đối mặt với những khó khăn, thách thức gì?

- Bước vào thực hiện TCC ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững trong bối cảnh có nhiều thời cơ, thuận lợi song cũng có không ít khó khăn, thách thức đó là: sản xuất nông nghiệp vẫn manh mún nhỏ lẻ, người sản xuất hầu như ít có khái niệm liên kết và hợp tác với doanh nghiệp trong quá trình sản xuất. Do đó, đầu ra nông sản bấp bênh, thiếu định hướng thị trường. Hợp tác xã bắt đầu chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã, tuy nhiên về cơ bản vẫn còn lúng túng, nhất là nguồn nhân lực yếu. Do đó, vẫn trong tình trạng “Bình mới, rượu cũ”. Nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp hạn chế. Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất còn thiếu đồng bộ. Biến đổi khí hậu gây ra những diễn biến thời tiết khó lường, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân.

Năm 2013, sản xuất của tỉnh chịu thiệt hại nặng nề do cơn bão số 10, 11, hàng ngàn ha cây công nghiệp dài ngày (cao su, hồ tiêu, cây ăn quả) bị gãy đổ. Nông nghiệp Quảng Trị với đa dạng cây trồng, vật nuôi nhưng vẫn chưa xác định được cơ cấu cây trồng, con nuôi chủ lực để ưu tiên đầu tư phát triển. Đó chưa kể những khó khăn về mặt khách quan khi chúng ta ngày càng hội nhập sâu với khu vực và thế giới.

- Song nhờ sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo ngành nên nông nghiệp Quảng Trị đã đạt được nhiều thành tựu sau 5 năm thực hiện TCC. Xin đồng chí cho biết những thành tựu đã đạt được đó? 

- Trên cơ sở thực hiện Đề án “Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững” của Bộ Nông nghiệp và PTNT; quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị đến năm 2020, ngành Nông nghiệp và PTNT Quảng Trị đã tiến hành rà soát, điều chỉnh, bổ sung, xây dựng Quy hoạch ngành Nông nghiệp đến năm 2020; tham mưu UBND, HĐND tỉnh ban hành nhiều đề án, nghị quyết quan trọng làm cơ sở để huy động nguồn lực thực hiện TCC ngành Nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới như: Đề án ‘Huy động nguồn lực và quy định mức hỗ trợ xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Trị đến năm 2020”; Nghị quyết 03/2017/NQ-HĐND về hỗ trợ phát triển cây trồng, con nuôi tạo sản phẩm chủ lực, có lợi thế cạnh tranh trên địa bàn tỉnh; Đề án Quy hoạch bố trí sắp xếp dân cư tại chỗ cho các vùng thường xuyên bị ngập lụt tỉnh Quảng Trị đến năm 2020; Quy hoạch cấp nước sinh hoạt và VSMT nông thôn đến năm 2020; Đề án nâng cấp, củng cố và xây dựng mới hệ thống đê biển, kè biển và đê kè sông ứng phó với biển đổi khí hậu, Đề án tái canh và phát triển bền vững cây cà phê chè giai đoạn 2017-2020, định hướng 2025; Nghị quyết 04-NQ/TU về ngày 20/4/2017 về đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp gắn với thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2017 -2020, định hướng đến năm 2025; Đề án số 2285/ĐA-UBND ngày 30/5/2017 về chuyển đổi sinh kế, tạo công ăn việc làm, ổn định đời sống và phát triển sản xuất cho ngư dân vùng biển giai đoạn 2017 - 2020, có tính đến 2025. Các chính sách ban hành đã hỗ trợ kịp thời tạo động lực, đòn bẩy thực hiện có hiệu quả định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Giai đoạn 2013-2018, nông nghiệp phát triển khá ổn định và toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả; đảm bảo vững chắc an ninh lương thực trước mắt và lâu dài (năm 2018, sản lượng lương thực đạt 28,8 vạn tấn, cao nhất từ trước đến nay); kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; tốc độ tăng trưởng giá trị sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp giai đoạn 2013-2017 bình quân đạt 3,3%/năm. Kết cầu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn được đầu tư, đồng bộ, đặc biệt hệ thống thủy lợi cơ bản đảm bảo tưới tiêu chủ động cho diện tích đất lúa 2 vụ. Chăn nuôi từng bước chuyển sang hình thức trang trại, gia trại đã mang lại hiệu quả. Phát triển rừng bền vững, diện tích rừng trồng áp dụng chứng chỉ FSC ngày càng mở rộng, tỉ lệ độ che phủ rừng ổn định 50% diện tích, cung cấp đủ nguyên liệu cho các nhà máy chế biến gỗ. Thuỷ sản phát triển cả về nuôi trồng, đánh bắt, dịch vụ và hậu cần nghề cá. Năng lực và hiệu quả đánh bắt trung và xa bờ tăng. Số lượng tàu thuyền và ngư lưới cụ phục vụ đánh bắt hải sản xa bờ được củng cố, phát triển gắn với tổ chức hợp tác, liên kết, hỗ trợ nhau ứng phó với biến đổi khí hậu và an ninh biển, đảo. Chương trình xây dựng nông thôn mới đã trở thành phong trào sôi động trên toàn tỉnh. Đến hết năm 2017, toàn tỉnh có 42/117 xã đạt chuẩn nông thôn mới, góp phần quan trọng xóa đói, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho dân cư nông thôn. Đặc biệt, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với doanh nghiệp đã hình thành nên một nền nông nghiệp sạch, hữu cơ, gắn hiệu quả kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái.

Xác định khoa học công nghệ là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị nông sản, ngành Nông nghiệp và PTNT đã tập trung khảo nghiệm nhanh và ứng dụng giống, tiến bộ khoa học kĩ thuật mới vào sản xuất. Đến nay, tỉ lệ sử dụng giống đảm bảo phẩm cấp, giống xác nhận đạt trên 90%, tăng 20% so với năm 2013. Tỉ lệ sử dụng giống ngắn ngày chất lượng cao đạt trên 70%, tăng 30% so với năm 2013. Nhiều giống cây trồng được nhập nội và khẳng định hiệu quả trên vùng đất của tỉnh như: giống chuối Úc, dứa Queen, chanh leo Đài Nông 1, mắc ca, Sachainchi, cam Vân du, Valencia, quýt PQ1, bưởi da xanh, bưởi diễn, bưởi tiến vua, ổi Đài Loan, ổi không hạt,... Các vùng chuyên canh tập trung được hình thành và phát triển ổn định, gắn với hệ thống các nhà máy chế biến góp phần tăng năng suất, sản lượng và giá trị trên 1 ha diện tích đất canh tác. Một số sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh đã xác lập được thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước như: Gạo hữu cơ Quảng Trị, cà phê Khe Sanh, Hồ tiêu Quảng Trị; Cà gai leo, tinh bột nghệ…

- Làm nông nghiệp trong một địa phương có nguồn kinh phí đầu tư hạn hẹp, điều kiện tự nhiên khó khăn, vậy theo đồng chí đâu là hướng đột phá trước mắt để TCC nông nghiệp Quảng Trị được bền vững hơn?

- Với nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp còn hạn chế trong khi điều kiện tự nhiên còn khó khăn, do đó việc phát huy hiệu quả của mỗi đồng vốn đầu tư là yếu tố quyết định thành công. Để tái cơ cấu nông nghiệp bền vững trước hết cần tập trung xác định được tiềm năng, lợi thế và khó khăn thách thức cho từng vùng miền, lựa chọn dòng sản phẩm chủ lực để ưu tiên phát triển, trong đó: Quảng Trị xác định dòng sản phẩm chủ lực quốc gia là hồ tiêu, cà phê, lúa chất lượng cao, tôm; dòng sản phẩm chủ lực địa phương (cao su, lợn, bò, gia cầm, sắn, gỗ nguyên liệu) và sản phẩm đặc sản theo vùng miền (khoai, môn, ném, rau quả các loại).

Trên cơ sở đó, tập trung lựa chọn công nghệ, kĩ thuật, phương pháp tiếp cận theo hướng Nhà nước đóng vai trò là cầu nối, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, thông qua doanh nghiệp để ứng dụng đồng bộ khoa học kĩ thuật mới vào sản xuất; phát huy vai trò đầu tàu của hợp tác xã/tổ hợp tác để kí kết hợp đồng giữa doanh nghiệp và người nông dân; ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ những khâu khó, việc khó trong quá trình tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; ưu tiên các mô hình liên kết 5 nhà “Nhà doanh nghiệp, Nhà khoa học, Nhà nước, Nhà nông, Nhà phân phối”, mô hình liên kết 6 nhà “Nhà doanh nghiệp, Nhà khoa học, Nhà nước, Nhà nông, Nhà phân phối, Nhà băng”; xây dựng danh mục chương trình, dự án, đề án ưu tiên thực hiện theo từng giai đoạn; tập trung nguồn lực để kêu gọi, kết nối, hợp tác với các doanh nghiệp/nhà đầu tư lớn vào liên kết với hợp tác xã/tổ hợp tác sản xuất theo chuỗi giá trị; xây dựng và nhân rộng nhanh các mô hình điểm.

- Xin đồng chí khái quát cho biết những giải pháp căn cơ để tiếp tục TCC ngành Nông nghiệp Quảng Trị đến năm 2020 và tầm nhìn 2025?

- Thứ nhất, tiếp tục quán triệt, tuyên truyền nâng cao nhận thức về sự cần thiết, tất yếu và tầm quan trọng của thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới đến các cấp, ngành, địa phương và người dân; thay đổi nhận thức về sản xuất nông nghiệp hàng hóa trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế và biến đổi khí hậu.

Thứ hai, tiếp tục tập trung cụ thể hóa các chủ trương chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp của Trung ương áp dụng trên địa bàn tỉnh, xây dựng cơ chế chính sách đặc thù địa phương tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; trước hết tạo điều kiện để nông dân và doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn về đất đai, nguồn vốn và thị trường để mở rộng sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Thứ ba, tiếp tục đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, trọng tâm là ưu tiên phát triển các doanh nghiệp nông nghiệp và các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị, kết nối với hệ thống tiêu thụ toàn quốc; đẩy mạnh đổi mới và phát triển các hợp tác xã nông nghiệp theo hướng tổ chức nông dân sản xuất nông sản quy mô lớn, chất lượng đảm bảo gắn với chế biến và tiêu thụ; chuyển mạnh lao động nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề nông thôn.

Thứ tư, tiếp tục kiên trì với định hướng phát triển nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp an toàn thông qua nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ, bao gồm cả công nghệ cao trong tất cả các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ của ngành; đặc biệt khuyến khích các doanh nghiệp tham gia nhằm tạo đột phá về năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi, nâng cao khả năng cạnh tranh, hiệu quả. Tiếp tục mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo nông dân, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Thứ năm, tiếp tục huy động các nguồn lực để phát triển kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, tăng cường năng lực phòng chống, giảm nhẹ thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ sáu, nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả quản lí nhà nước trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Tập trung đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính, rà soát cắt giảm các thủ tục hành chính, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nông thôn. Chú trọng quản lí an toàn thực phẩm trong sản xuất, trong đó nâng cao tính chịu trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, chuyển dần hình thức quản lí từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Nguồn: http://www.baoquangtri.vn/

Tin xem nhiều

Kỹ thuật sinh sản nhân tạo cá lăng chấm

Đặc điểm hình thái cá lăng chấm: Thân dài. Đầu dẹp bằng, thân và đuôi dẹp bên. Có 4 đôi ...

Nuôi cá lăng nha trong lồng bè

Cá lăng nha có tên khoa học là Mystus Wyckiioides, là loài cá nước ngọt, sống nhiều ở các nước ...

Kỹ thuật nuôi cá lăng vàng

Cá lăng vàng là một trong những loài cá lăng hiện diện ở các thủy vực nước ngọt và lợ ...

Kỹ thuật nuôi cá lăng nha thương phẩm

Lăng nha (Mystus wyckiioides) là loài cá nước ngọt, thịt trắng chắc, không xương dăm, mùi vị thơm ngon, giá ...

Tài liệu kỹ thuật chăn nuôi thỏ - Phần 5

Phần 5: KỸ THUẬT CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG

I. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH SẢN Ở THỎ CÁI

1. ...

Video xem nhiều

Kỹ thuật bón phân

(Nguồn THVL)

Dưa hấu không hạt - nông nghiệp công nghệ cao

Lâu nay mọi người thường khó chịu khi gặp phải vô số hạt cứng trong ruột dưa hấu. ...