Giải pháp khắc phục bệnh chết vàng, chết xanh trên cây có múi

Ông Nguyễn Văn Công - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lai Vung, hiện nay, hiện tượng chết vàng, chết xanh trên cây có múi đang bùng phát với diện tích nhiễm bệnh khoảng 2.000 ha, chiếm 36% tổng diện tích cây có múi toàn huyện. Do ảnh hưởng của bệnh, hàng loạt diện tích trồng quýt, cam bỗng dưng chết rũ, khiến “thủ phủ quýt hồng” của Đồng Tháp đứng trước nguy cơ thu hẹp dần, giảm năng suất và chất lượng. Trước tình hình này, ngành Nông nghiệp đã có những giải pháp và khuyến cáo gì giúp bà con nông dân? Ông Nguyễn Văn Công - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có cuộc trao đổi với Phóng viên Cổng Thông tin điện tử Đồng Tháp.

Phóng viên: Thưa ông! Hiện tượng cây có múi ở Lai Vung, trong đó, có quýt hồng chết hàng loạt đã từng xuất hiện ở những năm trước, nhưng bùng phát nhiều vào năm 2018 với diện tích nhiễm bệnh cao. Theo ông, đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này?

Ông Nguyễn Văn Công: Ở Lai Vung, cây có múi có diện tích gần 6.000 ha, trong đó quýt đường 2.700 ha, cam 2.300 ha, quýt hồng gần 900 ha. Bệnh chết vàng, chết xanh đã có từ nhiều năm trước nhưng bùng phát mạnh từ 2016 đến nay. Đã có hơn 2.000 ha bị thiệt hại, chiếm gần 36% diện tích cây có múi ở huyện này, nặng nhất là trên cây quýt hồng 337 ha chiếm 40% diện tích quýt hồng.

Nguyên nhân của tình trạng này có rất nhiều, có thể kể ra như: Giống quýt hồng bị suy thoái, nhiễm bệnh, trong khi bà con lâu nay có thói quen chiết cành khi trồng mới nên bệnh dễ lan nhanh; việc lạm dụng phân bón vô cơ, bón hữu cơ quá ít, nếu có thì hữu cơ cũng không đạt về chất lượng, số lượng.

Bên cạnh đó, cứ vài năm bà con lại tôn cao bờ bằng cách kê thêm lớp đất mặt chở từ nơi khác về, nhiễm phèn, lại kê quá cao, làm cho giảm độ PH, đất bị lèn chặt, bộ rễ không phát triển do thiếu oxy; số lượng tuyến trùng trong đất rất cao, tấn công bộ rễ tạo điều kiện cho nấm Fusarium solani, Phytophthora gây hại. Ngoài ra, mật độ trồng, kỹ thuật xới đất chưa đảm bảo cũng là nguyên nhân làm cho bệnh nặng thêm.

Phóng viên: Có trên 337ha/900 ha quýt hồng bị nhiễm bệnh, chiếm tỷ lệ  gần 40% (tỷ lệ nhiễm bệnh cao nhất trong các loại cây có múi). Khảo sát tại một số nhà vườn, một số nông dân đã chủ động trồng xen các loại cây ăn trái khác để dần thay thế cây quýt hồng. Ông nhận định vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Công: Với gần 40% diện tích quýt hồng bị bệnh, bà con ta chuyển sang trồng cam, bưởi, ổi, mận v.v. cũng là giải pháp tốt. Tuy nhiên, thương hiệu hình ảnh địa phương sẽ bị mai một dần vì cây quýt hồng và nem đã gắn với địa danh Lai Vung của chúng ta.

Theo tôi, các loại cam, quýt khác có thể trồng nhiều nơi nhưng quýt hồng chỉ khi trồng ở Lai Vung mới ngon, màu sắc đẹp, chín đúng vào dịp Tết. Nên, nếu một khi quýt hồng không còn nữa thì sẽ rất buồn, đáng tiếc. Tôi cũng là người con của Lai Vung nên rất đồng cảm với nỗi niềm của bà con ở đây! 

Phóng viên: Trước tình trạng này, trước mắt, ngành Nông nghiệp có khuyến cáo gì đối với bà con nhà vườn, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Công: Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và huyện Lai Vung đã có nhiều giải pháp khuyến cáo bà con nhằm hạn chế tình trạng này như: Chọn giống sạch bệnh, trồng mật độ vừa phải, xử lý cây có bệnh triệt để, tăng cường phân hữu cơ, chế phẩm Tricoderma, bón vôi ngừa bệnh, tăng độ PH, tạo mặt liếp thông thoáng, không để lèn đất, ngạt rễ, khuyến cáo nên sử dụng giống cây sạch bệnh, ghép gốc thay cho phương pháp chiết cành. Qua các buổi hội thảo, toạ đàm, xây dựng mô hình, đã có nhiều nhà vườn áp dụng thành công.

Đặc biệt, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã mời các chuyên gia từ Viện Cây ăn quả miền Nam, Trường Đại học Cần Thơ khảo sát làm đề tài khoa học về vấn đề này và đã có kết quả. Chúng tôi sẽ chuyển kết quả này cho huyện Lai Vung để áp dụng vào thực tế.

Phóng viên: Để khắc phục ảnh hưởng cũng như phục hồi lại các diện tích bị thiệt hại, về lâu dài, ngành Nông nghiệp có giải pháp gì để hỗ trợ nông dân?

Ông Nguyễn Văn Công: Theo tôi, để khắc phục tình trạng chết vàng, chết xanh trên cây quýt hồng nói riêng và cây có múi nói chung cần có những giải pháp tình thế lẫn lâu dài, phòng ngừa là chính, chữa trị là phụ. Ngành chuyên môn, nhà khoa học là quan trọng nhưng thành công hay không là do chính bà con nhà vườn, cụ thể là:

Trên cơ sở kết luận của đề tài khoa học vừa được Viện Cây ăn quả miền Nam chuyển giao, kết hợp ý kiến khảo sát khuyến cáo các chuyên gia đến từ Đại học Cần Thơ và kinh nghiệm các nhà vườn đã thành công, chúng tôi sẽ in tài liệu hướng dẫn cách khắc phục một cách cơ bản nhất. Nói cơ bản là vì bệnh có nhiều nguyên nhân, tình trạng bệnh cũng không giống nhau, chất lượng đất, mật độ tuyến trùng không giống nhau, có nơi rễ bị hại do ốc cắn phá v.v. nên khó có thể đưa ra quy trình chuẩn cho tất cả.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và huyện Lai Vung sẽ vận động bà con, nhất là ở Hội quán, Hợp tác xã chuyên trồng quýt dành ra 2 - 3 ha để các chuyên gia khuyến cáo, cán bộ kỹ thuật huyện, tỉnh cùng làm với bà con rồi nhân rộng ra ở những nơi khác, xem đây như mô hình thực tiễn.

Trước mắt, ngành Nông nghiệp nhận thấy chưa cần công bố dịch bệnh vì sẽ ảnh hưởng đến nhiều vấn đề khác. Hơn nữa, tuyến trùng tấn công rễ cũng với tốc độ chậm không bùng phát như sâu rầy, vườn cạnh nhau nhưng quy trình canh tác khác nhau, mật độ trồng khác nhau, bón phân khác nhau, phòng trị bệnh khác nhau v.v. sẽ có kết quả khác nhau!

Tuy nhiên, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và huyện Lai Vung sẽ nghiên cứu đề xuất để tỉnh có hỗ trợ bà con làm đất lại, mua giống sạch bệnh đối với cây có múi khác, riêng đối với quýt hồng sẽ xin chủ trương để Trung tâm Ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao phối hợp với Viện Cây ăn quả miền Nam chọn cây sạch bệnh, ghép gốc nhằm từng bước có cây giống có bộ rễ khoẻ, sạch bệnh cung cấp cho bà con với giá cả hợp lý.

Một vấn đề khác rất quan trọng trước nay chưa được quan tâm, đó là các nhà khoa học, doanh nghiệp với sự hỗ trợ tạo điều kiện của Nhà nước để có cơ sở sản xuất phân hữu cơ chất lượng tốt cho cây trồng, nhất là cây có múi.

Thực tế cho thấy, nguồn phân hữu cơ có chất lượng hiện đang khan hiếm, giá lại cao nếu không có giải pháp cho vấn đề này thì không thể có nguồn cung cấp. Với diện tích lớn như vậy, mỗi gốc cần 10 - 15 kg phân hữu cơ/năm là một vấn đề nan giải.

Một giải pháp đơn giản dễ làm nhưng ít được chú ý, đó là các nhà vườn cần tận dụng lục bình, bèo từ ao mương đậy gốc vào mùa nắng, vừa giữ ẩm vừa có hữu cơ mà không mất tiền, hoặc trồng một số loại cỏ phát triển rất mạnh để bộ rễ làm tơi xốp đất, giữ ẩm và đó cũng là nguồn hữu cơ khi hoai mục v.v..

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Nguồn: https://dongthap.gov.vn/

Tin xem nhiều

Kỹ thuật sinh sản nhân tạo cá lăng chấm

Đặc điểm hình thái cá lăng chấm: Thân dài. Đầu dẹp bằng, thân và đuôi dẹp bên. Có 4 đôi ...

Nuôi cá lăng nha trong lồng bè

Cá lăng nha có tên khoa học là Mystus Wyckiioides, là loài cá nước ngọt, sống nhiều ở các nước ...

Tài liệu kỹ thuật chăn nuôi thỏ - Phần 5

Phần 5: KỸ THUẬT CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG

I. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH SẢN Ở THỎ CÁI

1. ...

Kỹ thuật nuôi cá lăng vàng

Cá lăng vàng là một trong những loài cá lăng hiện diện ở các thủy vực nước ngọt và lợ ...

Kỹ thuật nuôi cá lăng nha thương phẩm

Lăng nha (Mystus wyckiioides) là loài cá nước ngọt, thịt trắng chắc, không xương dăm, mùi vị thơm ngon, giá ...

Video xem nhiều

Kỹ thuật bón phân

(Nguồn THVL)

Dưa hấu không hạt - nông nghiệp công nghệ cao

Lâu nay mọi người thường khó chịu khi gặp phải vô số hạt cứng trong ruột dưa hấu. ...