Tình hình sản xuất và tiêu thụ trái cây nhiệt đới ở các nước châu Á

(Cập nhật: 21-02-11)

Trái cây nhiệt đới là nguồn dinh dưỡng và thu nhập của các nước đang phát triển châu Á. Mặc dù châu Á chiếm ưu thế về sản xuất trái cây tươi nhưng xuất khẩu chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Trên thế giới năm 2008 sản xuất khoảng 65 triệu tấn khóm, xoài, bơ và đu đủ, trong đó châu Á trên 38 triệu tấn, Nam Mỹ 9,5 triệu tấn, Trung Mỹ và vịnh Caribean 8,9 triệu tấn và Châu Phi 7,4 triệu tấn. Những trái cây sản lượng nhỏ hơn như ổi, vải, nhãn, sầu riêng, chôm chôm … chiếm 17,8 triệu tấn. Ân Độ lúa nước sản xuất trái cây nhiệt đới lớn nhất thế giới với sản lượng xoài và đu đủ lần lượt là 13,8 và 2,68 triệu tấn.

Xoài chiếm 40% trong sản lượng trái cây nhiệt đới vào năm 2008. Tiếp theo đó là khóm (khoảng 25 %), đu đủ (10 %) và trái bơ (4 %) trong khi những loại trái cây nhiệt đới còn lại chỉ chiếm 22 % sản lượng. Cũng năm 2008, châu Á đã sản xuất 74%  lượng xoài và 49 %,lượng khóm thế giới. Các nước châu Mỹ La-tinh và vùng vịnh Caribbean sản xuất trên 67% trái bơ và 39% đu đủ trên thế giới.

Châu Á chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong xuất khẩu, đa số tiêu thụ trong nước. Chỉ 10% sản lượng trái cây nhiệt đới đi vào thị trường thế giới, chủ yếu tiêu thụ dạng tươi. Các nước châu Mỹ La-tinh và vùng vịnh Caribbean dẫn đầu thế giới trong xuất khẩu trái cây nhiệt đới suốt thập niên vừa qua, chủ yếu xuất qua các nước Bắc Mỹ và châu Âu. Hai khu vực này nhập khẩu 75% lượng khóm, xoài, đu đủ và trái bơ trên thế giới trong năm 2008. Giá trị giao dịch trái cây nhiệt đới tươi toàn cầu lên đến 4.5 tỷ USD trong năm 2008 so với giá trị chuối 7.5 tỷ USD, táo 6.2 tỷ US, cam 3.3 tỷ USD và lê 2.2  tỷ  USD.

Giá trị giao dịch trái cây nhiệt đới chế biến trên thế giới lên đến 1,9 tỷ USD vào năm 2008. Châu Á xuất khẩu 918. 000 tấn trái cây tươi so với 3 triệu tấn của Nam và Trung Mỹ và vùng vịnh Caribbean. Philippines là nước xuất khẩu trái cây lớn nhất với sản lượng 317.000 tấn. Những trái cây thứ yếu như ổi, vải, nhãn, sầu riêng, chôm chôm chủ yếu được tiêu thụ trong các nước châu Á mà Trung Quốc, Malaysia và Singapor e là bạn hàng chính

Tiêu thụ trái cây trong nước châu Á tăng theo thu nhập ở nông thôn và thành thị. Tại Trung Quốc tiêu thụ gần nửa sản lượng cam quít và táo của thế giới vào năm 2007. Nhu cầu về chuối và trái cây nhiệt đới tăng trưởng đều đặn do thu nhập, dân số, và nhận thức về sức khỏe phát triển.

Do tiêu thụ trái cây trên đầu người tương đối thấp, tiềm năng phát triển của Trung Quốc, đặc biệt ở vùng nông thôn còn rất lớn. Tỷ lệ tăng trưởng tiêu thụ trái cây của Ân Độ cao do dân số lớn, diện tích canh tác ít nên phải trong vào nhập khẩu. Ân Độ xuất khẩu không đến 1% tổng sản lượng. Tiêu thụ trái cây trong nước tăng trưởng 12% trong thời gian từ 1995-2002, trong đó tiềm năng của vùng nông thôn còn rất lớn. Tiêu thụ trái cây của Ân Độ ước lượng tăng trưởng hàng năm 5%  trong thời kỳ 1990-2003 vượt qua mức tăng trưởng thu nhập 3,75% trong thời kỳ trên

Một khảo sát của Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Ân Độ (Indian Agriculture Research Institute- IARI) cho thấy biến động của nhu cầu trái cây ở nông thôn từ 0,28 cho nhóm có thu nhập cao nhất cho đến 0,83% cho nhóm có thu nhập thấp nhất. Giá bán lẽ cao là trở ngại lớn cho nhóm có thu nhập từ trung bình đến thấp.

Phần lớn các nhà vườn ở châu Á ở dạng nhỏ lẽ hiện phải đối mặt với trở ngại thất thoát sau thu hoạch lớn và nâng cao chất lượng trái cây. Ngoài ra họ còn phải cải tiến kỹ thuật canh tác theo hướng an toàn thực phẩm, hạ giá thành đổi nâng cao năng lực cạnh tranh với Trung và Nam Mỹ

Chủ trương chính sách của các tổ chức quốc tế là hỗ trợ các nhà vườn và nhà chế biến nhỏ qua dễ dàng tiếp cận nguồn tín dụng, kỹ thuật và thông tin thị trường. Họ còn được hỗ trợ từ các cơ quan chức năng thông qua hợp tác xã sản xuất và chế biến. Đây là cơ hội tốt cho các nhà vườn.

Nguyễn Phước Tuyên

Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư Đồng Tháp

Giá Vàng 9999
ĐVT: tr.đ/lượng
Loại Mua vào Bán ra
Ngoại tệ