Bạn Nhà Nông

Vì có hẹn trước nên Chủ tịch ủy ban nhân dân xã Hòa Minh, Ngô Văn Công đón chúng tôi tận bến phà và nói vui, Xã Hòa Minh nằm giữa dòng sông Cổ Chiên, giao thông cách trở, nhưng nhờ chịu tác động trực tiếp của chế độ thủy triều, nửa năm nước ngọt và nửa năm nước mặn nên nguồn lợi thủy sản ở đây rất dồi dào và phong phú.

Biết được mục đích chuyến thăm của chúng tôi, Chủ tịch xã Hòa Minh đưa chúng tôi thẳng ra đồng. Đứng trên con đê bao cao hơn 2 mét so với mặt ruộng, nhìn cánh đồng xã Hòa Minh như một bàn cờ khổng lồ, mà mỗi một ô là mô hình nông hộ. Chủ tịch xã Hòa Minh cho biết, toàn xã có 1.300 héc ta đất sản xuất nông nghiêp, từ xưa nông dân  ở đây đã áp dụng mô hình trồng lúa kết hợp nuôi nhử tôm cá. Tuy nhiên có một thời, người ta lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật để trừ sâu bệnh cho lúa, làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, đặc biệt làm cạn kiệt nguồn lợi thủ sản, kể cả thủy sản nuôi trồng. Từ đó đặt ra cho nông dân sự lựa chọn một trong hai đối tượng sản xuất, trồng lúa hoặc nuôi, nhử thủy sản. Có nhiều hộ gia đình quyết định chọn nuôi độc canh thủy sản mà cụ thể là con tôm sú. Và cũng đã xảy ra tình trạng, tôm sú thất mùa, nông dân trắng tay. Có năm, tôm sú thất mùa gần 3.000 lao động của xã Hòa Minh không có việc làm phải tha hương đi làm thuê.

Đầu năm 2009, khi có chương trình thí điểm sử dụng sản phẩm sinh học Ometa thay thế thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp của Viện lúa đồng bằng sông Cửu Long, chính quyền xã Hòa Minh nhận thấy đây là đề tài phù hợp với sản xuất của địa phương và quyết định đăng ký thực hiện.

Ông Ngô Văn Công, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Minh nói : "Sau khi quy hoạch vùng sản xuất cụ thể, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Hòa Minh tổ chức họp dân, đồng thời kết hợp ngành chuyên môn của huyện, của tỉnh phổ biến hiệu quả của mô hình để cho dân đăng ký thực hiện. Bên cạnh, Đảng ủy xã chỉ đạo cho cán bộ, đảng viên, hội viên đoàn thể tiên phong thực hiện trước để cho dân tin mà làm theo".

Vụ đầu tiên, xã Hòa Minh có 20 héc ta trồng lúa kết hợp nuôi tôm sú sử dụng sản phẩm sinh học Ometa thay thế thuốc trừ sâu đã thành công. Năng suất lúa đạt 5 tấn/ héc ta không thua năng suất lúa toàn xã, đặc biệt do không sử dụng thuốc trừ sâu, môi trường không bị ảnh hưởng nên vụ nuôi tôm sú kết hợp trúng lớn. Số hộ lãi từ nghề nuôi tôm sú trên 100 triệu đồng là không phải hiếm. Từ đây mở ra cho nông dân trong xã một cách nhìn mới trong sản xuất nông nghiệp bền vững.

Bước vào vụ thứ hai vào đầu năm 2010, diện tích không sử dụng thuốc trừ sâu của xã tăng lên 80%, và đến bây giờ thì hầu như không còn hộ gia đình nào ở xã Hòa Minh này còn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nữa. Theo bà con nông dân thì, dùng chế phẩm Ometar  kết quả giảm chi phí diệt rầy đến 10 lần so với sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bằng hóa chất; không làm ô nhiễm môi trường, không tiêu diệt thiên địch.Đặc biệt chế phẩm Ometar sử dụng trừ rầy nâu lúc lúa đang trổ là rất tốt vì không ảnh hưởng tới năng suất lúa. Trong khi đó, nếu lúc lúa đang trổ có rầy nâu phải phun thuốc hóa học thì ảnh hưởng tới sự thụ phấn của hạt, gây hạt lép nhiều và giảm năng suất.Không những thế, mà hiện nay, nông dân xã Hòa Minh còn hạn chế việc dùng phân hóa học bón cho lúa mà thay vào đó bằng 2 loại phân hữu cơ CAHUMATA và ba hạt vàng để hạ phèn, giải độc hữu cơ trong đất; tận dụng chất thải trong quá trình nuôi thuỷ sản vụ trước để bổ sung nguồn dinh dưỡng cho cây lúa

Bây giờ là mùa nước mặn, nông dân xã Hòa Minh đang vào vụ nuôi  tôm sú. Đây là vật nuôi rất nhạy cảm với môi trường nên người nuôi tôm phải có mặt trên ruông thường xuyên để theo dỏi chăm sóc. Người thì chài kiểm tra tôm, người thì cho tôm ăn, người thì bơm nước vào ruộng. Theo yêu cầu của Chủ tịch Ủy ban nhân xã, chủ ruộng tôm tên Huỳnh Văn Hải chài thử tôm trong ruộng cho chúng tôi xem . Quả là ngoài sức tưởng tượng của chúng tôi, mới hai tháng tuổi mà tôm to hơn cả ngón tay cái, mổi một chài chừng 5 mét vuông mà hơn 100 con tôm. Vừa cẩn thận thả tôm lại xuống nước, ông Hải nói

 “Tôm mạnh như vậy chớ yêu cầu có hơi thuốc trừ sâu là nó chết ngay.Nếu ruộng mà vụ nước ngọt trồng lúa có xịt thuốc trừ sâu rôi thì 2-3 vụ sau chưa nuôi tôm được.

Bà Trần Thị Thanh chủ cơ sở vật tư nông nghiệp và thức ăn thủy sản ở xã Hòa Minh, tự nảy giờ đứng xem ông Hải chài với chúng tôi cũng nói vào

“Bây giờ khỏi nói về môi trường chỉ vì kinh tế thôi cũng không ai ở đây sử dụng thuốc trừ sâu, bởi làm như vầy vừa có lúa sạch dể bán mà còn nuôi được co tôm, con tép”

Đứng trên bờ đê chưa đầy một giờ đồng hồ mà có tới hàng chục chuyến xe gắn máy chở quằn thức ăn tôm chạy qua. Chủ tịch xã Hòa Minh giải thích là nghề nuôi tôm phát triển thì các dịch vụ kèm theo như là mua bán thủy sản, cung ứng vật tư thức ăn cho tôm cũng phát triển

Chủ tịch xã Hòa Minh nhã ý mời chúng tôi ở lại đêm để cùng nông dân đi bắt tép đất, một loại nguyên liệu làm nên thương hiệu tôm khô Trà Vinh. Ông Công cho biết, chỉ cần một miệng lú, một loại ngư cụ dùng để bắt tép, cặn trong mương ruộng, phía trên treo một ngọn đèn, chỉ vài giờ đồng hồ là lũ tép kéo vào vài kg là chuyện thường.

Tiếc rằng vì công việc, nên chúng tôi phải trở lại đất liền vào chuyến phà cuối.

Trời tối, tôi không còn thấy những lượn sóng nhấp nhô chỉ nghe tiếng róc rách dưới mạng phà. Chiếc vô lăn cứ lăn đều theo tay người lái phà, không phải để tránh sóng mà tránh vô số ánh đèn lặp lòe của những chiếc ghe lưới, ghe câu đang thả bềnh bồng trên mặt sông, nhiều đến nổi mà ai đó trong phà ví như hội hoa đăng.

Phà cập bến đất liền, trăng 19 âm lịch cũng vừa mọc, tôi nhìn lại phía cù lao, vầng trăng khổng lồ như từ phía rặng cây của Hòa Minh vươn lên tỏ ánh sáng vàng rực xua tan màn đêm tối, dòng sông đẹp thật ./.

MAI HOÀNG YẾN

  ĐÀI PHÁT THANH-TRUYỀN HÌNH TỈNH TRÀ VINH